rTMS ทางเลือกในการรักษาด้วยการกระตุ้นสมองด้วยสนามแม่เหล็ก

Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation (rTMS) หรือการกระตุ้นสมองด้วยสนามแม่เหล็กแบบซ้ำ เป็นเทคนิคการรักษาที่ใช้สนามแม่เหล็กเพื่อกระตุ้นบริเวณเฉพาะของสมองผ่านกะโหลกศีรษะ และสามารถกำหนดตำแหน่งและรูปแบบการกระตุ้นให้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์ทางคลินิก

ปัจจุบัน rTMS ถูกนำมาใช้ในงานด้านจิตเวช ประสาทวิทยา และเวชศาสตร์ฟื้นฟู โดยเฉพาะในผู้ป่วยบางกลุ่มที่มีภาวะซึมเศร้า ย้ำคิดย้ำทำ รวมถึงมีการศึกษาและประยุกต์ใช้กับภาวะทางระบบประสาทและการฟื้นฟูการทำงานของสมองในหลายรูปแบบ

หลักการทำงานของ rTMS

หลักการของ rTMS คือการสร้างสนามแม่เหล็กที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วผ่านหัวกระตุ้นที่เรียกว่า Coil ซึ่งเป็นขดลวดหุ้มด้วยวัสดุมาตรฐาน วางอยู่บริเวณศีรษะ สนามแม่เหล็กสามารถเหนี่ยวนำให้เกิดกระแสไฟฟ้าขนาดเล็กในเนื้อเยื่อสมองบริเวณเป้าหมาย ส่งผลต่อการทำงานของเซลล์ประสาทและเครือข่ายการทำงานของสมอง

การกระตุ้นสามารถกำหนดได้หลายรูปแบบ เช่น ความถี่ในการกระตุ้น จำนวนครั้งต่อ train ระยะเวลาระหว่าง train และจำนวน session โดยรูปแบบการรักษาจะขึ้นอยู่กับข้อบ่งใช้ ตำแหน่งสมองเป้าหมาย และดุลยพินิจของแพทย์


ความถี่ของการกระตุ้นมีความสำคัญอย่างไร?

โดยทั่วไป rTMS สามารถใช้รูปแบบการกระตุ้นที่มีความถี่แตกต่างกัน ซึ่งอาจมีผลต่อการปรับเปลี่ยนการทำงานของ cortical excitability ในลักษณะที่แตกต่างกัน

High-frequency stimulation มักใช้ในแนวทางที่ต้องการเพิ่ม cortical excitability เช่น การกระตุ้นบริเวณตำแหน่งสมองกลีบหน้าด้านซ้าย (Left DLPFC) ในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า โดยเฉพาะรายที่ไม่ตอบสนองต่อยา
Low-frequency stimulation มักใช้ในแนวทางที่ต้องการลด cortical excitability เช่น การกระตุ้นบริเวณตำแหน่งสมองกลีบหน้าด้านขวา (Right DLPFC) ในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า และโรควิตกกังวล
Patterned stimulation เช่น iTBS เป็นรูปแบบการกระตุ้นที่ออกแบบเป็น pattern เฉพาะ และสามารถใช้เวลาในการกระตุ้นต่อ session สั้นกว่าการกระตุ้นแบบ conventional protocols บางรูปแบบ
rTMS ของ Deymed มีให้เลือกหลากหลายรุ่น ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์การใช้งานและงบประมาณของผู้ใช้ โดยความถี่สูงสุดจะอยู่ที่ 100 เฮิรตซ์ โดยปล่อยพลังงานได้สูงสุดถึง 47 เปอร์เซ็นต์ของ Maximum Power Output ทำให้เพียงพอต่อความต้องการต่อผู้ใช้ที่ต้องผู้ป่วยต้องใช้เปอร์เซ็นต์ในการรักษาที่สูง รวมถึงเครื่องรองรับการกระตุ้นทั้งโหมด repetitive และ burst ทำให้สามารถรองรับการรักษาได้หลากหลายโรค

ข้อบ่งชี้  (Therapeutic Indications) ที่เครื่องบริษัท Deymed Diagnostics ได้รับการรับรองจาก The European Parliament and Council Regulation (EU) 2017/745 on Medical Devices (MDR) ได้แก่ดังนี้

·      Major Depressive Disorder (MDD)

·      Neuropathic Pain

·      Post-traumatic stress disorder (PTSD)

·      Obsessive-compulsive disorder (OCD)

·      Nicotine craving

·      Methamphetamine, amphetamine craving

·      Drug addiction and behavioral addiction

·      Schizophrenia – Auditory Hallucinations

·      Schizophrenia – Negative symptoms

นอกจากนี้ยังได้รับการรับรองว่าสามารถใช้เพื่อกระตุ้นเส้นประสาทส่วนปลายและระบบประสาทส่วนกลางเพื่อวินิจฉัยหรือรักษาอีกด้วย อ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นี่

rTMS แตกต่างจากการรักษาด้วยยาอย่างไร?

rTMS เป็นการรักษาที่มุ่งกระตุ้นบริเวณของสมองโดยตรงผ่านสนามแม่เหล็ก ขณะที่ยาทำงานผ่านระบบต่าง ๆ ของร่างกาย การเลือกวิธีการรักษาขึ้นอยู่กับภาวะของผู้ป่วย ประวัติการรักษา การตอบสนองต่อการรักษา และการประเมินของแพทย์

สำหรับผู้ป่วยบางราย rTMS อาจถูกพิจารณาเป็นทางเลือกเมื่อการรักษาด้วยวิธีมาตรฐานยังให้ผลไม่เพียงพอ หรือในกรณีที่แพทย์เห็นว่าเหมาะสมกับผู้ป่วยรายนั้น

 
จุดเด่นของ rTMS

การรักษาชนิดไม่รุกล้ำ (Non-Invasive)
rTMS เป็นการกระตุ้นสมองจากภายนอก โดยใช้หัวกระตุ้นวางบนบริเวณศีรษะที่ต้องการกระตุ้น

สามารถกำหนดตำแหน่งเป้าหมายได้
แพทย์สามารถเลือกตำแหน่งของสมองและกำหนด protocol ให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ในการรักษา โดยหัวกระตุ้นของ Deymed ไม่จำกัดจำนวนรอบการใช้งาน สามารถใช้งานต่อเนื่องได้ยาวนาน รวมถึงมีระบบระบายความร้อนด้วยของเหลว ทำให้ใช้งานได้ต่อเนื่องตลอดวัน



สามารถปรับพารามิเตอร์การกระตุ้นได้
ทั้งความแรง ความถี่ จำนวน pulse และรูปแบบการกระตุ้นสามารถกำหนดตาม protocol ที่เลือกใช้

เป็นการรักษาที่ผู้ป่วยยังคงรู้สึกตัว
โดยทั่วไปผู้ป่วยสามารถนั่งหรืออยู่ในท่าที่เหมาะสมระหว่างการรักษา และไม่จำเป็นต้องใช้การดมยาสลบเช่นเดียวกับหัตถการบางประเภท


Tags: TMS, rTMS, Transcranial Magnetic Stimulation, Repetitive โ Transcranial Magnetic Stimulation, โรคซึมเศร้า, โรคย้ำคิดย้ำทำ, วิตกกังวล, เครื่องมือแพทย์, จิตเวช, กายภาพ