rTMS ทางเลือกในการรักษาด้วยการกระตุ้นสมองด้วยสนามแม่เหล็ก
Last updated: 29 Aug 2026
18 Views
rTMS คืออะไร? ทางเลือกในการรักษาด้วยการกระตุ้นสมองด้วยสนามแม่เหล็ก
Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation (rTMS) หรือการกระตุ้นสมองด้วยสนามแม่เหล็กแบบซ้ำ เป็นเทคนิคการรักษาที่ใช้สนามแม่เหล็กเพื่อกระตุ้นบริเวณเฉพาะของสมองผ่านกะโหลกศีรษะ และสามารถกำหนดตำแหน่งและรูปแบบการกระตุ้นให้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์ทางคลินิก
ปัจจุบัน rTMS ถูกนำมาใช้ในงานด้านจิตเวช ประสาทวิทยา และเวชศาสตร์ฟื้นฟู โดยเฉพาะในผู้ป่วยบางกลุ่มที่มีภาวะซึมเศร้า ย้ำคิดย้ำทำ รวมถึงมีการศึกษาและประยุกต์ใช้กับภาวะทางระบบประสาทและการฟื้นฟูการทำงานของสมองในหลายรูปแบบ
หลักการทำงานของ rTMS
หลักการของ rTMS คือการสร้างสนามแม่เหล็กที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วผ่านหัวกระตุ้นที่เรียกว่า Coil ซึ่งเป็นขดลวดหุ้มด้วยวัสดุมาตรฐาน วางอยู่บริเวณศีรษะ สนามแม่เหล็กสามารถเหนี่ยวนำให้เกิดกระแสไฟฟ้าขนาดเล็กในเนื้อเยื่อสมองบริเวณเป้าหมาย ส่งผลต่อการทำงานของเซลล์ประสาทและเครือข่ายการทำงานของสมอง
การกระตุ้นสามารถกำหนดได้หลายรูปแบบ เช่น ความถี่ในการกระตุ้น จำนวนครั้งต่อ train ระยะเวลาระหว่าง train และจำนวน session โดยรูปแบบการรักษาจะขึ้นอยู่กับข้อบ่งใช้ ตำแหน่งสมองเป้าหมาย และดุลยพินิจของแพทย์
ความถี่ของการกระตุ้นมีความสำคัญอย่างไร?
โดยทั่วไป rTMS สามารถใช้รูปแบบการกระตุ้นที่มีความถี่แตกต่างกัน ซึ่งอาจมีผลต่อการปรับเปลี่ยนการทำงานของ cortical excitability ในลักษณะที่แตกต่างกัน
High-frequency stimulation มักใช้ในแนวทางที่ต้องการเพิ่ม cortical excitability เช่น การกระตุ้นบริเวณตำแหน่งสมองกลีบหน้าด้านซ้าย (Left DLPFC) ในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า โดยเฉพาะรายที่ไม่ตอบสนองต่อยา
Low-frequency stimulation มักใช้ในแนวทางที่ต้องการลด cortical excitability เช่น การกระตุ้นบริเวณตำแหน่งสมองกลีบหน้าด้านขวา (Right DLPFC) ในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า และโรควิตกกังวล
Patterned stimulation เช่น iTBS เป็นรูปแบบการกระตุ้นที่ออกแบบเป็น pattern เฉพาะ และสามารถใช้เวลาในการกระตุ้นต่อ session สั้นกว่าการกระตุ้นแบบ conventional protocols บางรูปแบบ
rTMS ของ Deymed มีให้เลือกหลากหลายรุ่น ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์การใช้งานและงบประมาณของผู้ใช้ โดยความถี่สูงสุดจะอยู่ที่ 100 เฮิรตซ์ โดยปล่อยพลังงานได้สูงสุดถึง 47 เปอร์เซ็นต์ของ Maximum Power Output ทำให้เพียงพอต่อความต้องการต่อผู้ใช้ที่ต้องผู้ป่วยต้องใช้เปอร์เซ็นต์ในการรักษาที่สูง รวมถึงเครื่องรองรับการกระตุ้นทั้งโหมด repetitive และ burst ทำให้สามารถรองรับการรักษาได้หลากหลายโรค
ข้อบ่งชี้ (Therapeutic Indications) ที่เครื่องบริษัท Deymed Diagnostics ได้รับการรับรองจาก The European Parliament and Council Regulation (EU) 2017/745 on Medical Devices (MDR) ได้แก่ดังนี้
· Major Depressive Disorder (MDD)
· Neuropathic Pain
· Post-traumatic stress disorder (PTSD)
· Obsessive-compulsive disorder (OCD)
· Nicotine craving
· Methamphetamine, amphetamine craving
· Drug addiction and behavioral addiction
· Schizophrenia – Auditory Hallucinations
· Schizophrenia – Negative symptoms
นอกจากนี้ยังได้รับการรับรองว่าสามารถใช้เพื่อกระตุ้นเส้นประสาทส่วนปลายและระบบประสาทส่วนกลางเพื่อวินิจฉัยหรือรักษาอีกด้วย อ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นี่ (ลิงค์ไปบทความที่ 2)
ใส่วิดีโอ https://www.youtube.com/watch?v=R6unsMRhAA8
rTMS แตกต่างจากการรักษาด้วยยาอย่างไร?
rTMS เป็นการรักษาที่มุ่งกระตุ้นบริเวณของสมองโดยตรงผ่านสนามแม่เหล็ก ขณะที่ยาทำงานผ่านระบบต่าง ๆ ของร่างกาย การเลือกวิธีการรักษาขึ้นอยู่กับภาวะของผู้ป่วย ประวัติการรักษา การตอบสนองต่อการรักษา และการประเมินของแพทย์
สำหรับผู้ป่วยบางราย rTMS อาจถูกพิจารณาเป็นทางเลือกเมื่อการรักษาด้วยวิธีมาตรฐานยังให้ผลไม่เพียงพอ หรือในกรณีที่แพทย์เห็นว่าเหมาะสมกับผู้ป่วยรายนั้น
จุดเด่นของ rTMS
การรักษาชนิดไม่รุกล้ำ (Non-Invasive)
rTMS เป็นการกระตุ้นสมองจากภายนอก โดยใช้หัวกระตุ้นวางบนบริเวณศีรษะที่ต้องการกระตุ้น
สามารถกำหนดตำแหน่งเป้าหมายได้
แพทย์สามารถเลือกตำแหน่งของสมองและกำหนด protocol ให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ในการรักษา โดยหัวกระตุ้นของ Deymed ไม่จำกัดจำนวนรอบการใช้งาน สามารถใช้งานต่อเนื่องได้ยาวนาน รวมถึงมีระบบระบายความร้อนด้วยของเหลว ทำให้ใช้งานได้ต่อเนื่องตลอดวัน
สามารถปรับพารามิเตอร์การกระตุ้นได้
ทั้งความแรง ความถี่ จำนวน pulse และรูปแบบการกระตุ้นสามารถกำหนดตาม protocol ที่เลือกใช้
เป็นการรักษาที่ผู้ป่วยยังคงรู้สึกตัว
โดยทั่วไปผู้ป่วยสามารถนั่งหรืออยู่ในท่าที่เหมาะสมระหว่างการรักษา และไม่จำเป็นต้องใช้การดมยาสลบเช่นเดียวกับหัตถการบางประเภท
Tags: TMS, rTMS, Transcranial Magnetic Stimulation, Repetitive โ Transcranial Magnetic Stimulation, โรคซึมเศร้า, โรคย้ำคิดย้ำทำ, วิตกกังวล, เครื่องมือแพทย์, จิตเวช, กายภาพ
Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation (rTMS) หรือการกระตุ้นสมองด้วยสนามแม่เหล็กแบบซ้ำ เป็นเทคนิคการรักษาที่ใช้สนามแม่เหล็กเพื่อกระตุ้นบริเวณเฉพาะของสมองผ่านกะโหลกศีรษะ และสามารถกำหนดตำแหน่งและรูปแบบการกระตุ้นให้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์ทางคลินิก
ปัจจุบัน rTMS ถูกนำมาใช้ในงานด้านจิตเวช ประสาทวิทยา และเวชศาสตร์ฟื้นฟู โดยเฉพาะในผู้ป่วยบางกลุ่มที่มีภาวะซึมเศร้า ย้ำคิดย้ำทำ รวมถึงมีการศึกษาและประยุกต์ใช้กับภาวะทางระบบประสาทและการฟื้นฟูการทำงานของสมองในหลายรูปแบบ
หลักการทำงานของ rTMS
หลักการของ rTMS คือการสร้างสนามแม่เหล็กที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วผ่านหัวกระตุ้นที่เรียกว่า Coil ซึ่งเป็นขดลวดหุ้มด้วยวัสดุมาตรฐาน วางอยู่บริเวณศีรษะ สนามแม่เหล็กสามารถเหนี่ยวนำให้เกิดกระแสไฟฟ้าขนาดเล็กในเนื้อเยื่อสมองบริเวณเป้าหมาย ส่งผลต่อการทำงานของเซลล์ประสาทและเครือข่ายการทำงานของสมอง
การกระตุ้นสามารถกำหนดได้หลายรูปแบบ เช่น ความถี่ในการกระตุ้น จำนวนครั้งต่อ train ระยะเวลาระหว่าง train และจำนวน session โดยรูปแบบการรักษาจะขึ้นอยู่กับข้อบ่งใช้ ตำแหน่งสมองเป้าหมาย และดุลยพินิจของแพทย์
ความถี่ของการกระตุ้นมีความสำคัญอย่างไร?
โดยทั่วไป rTMS สามารถใช้รูปแบบการกระตุ้นที่มีความถี่แตกต่างกัน ซึ่งอาจมีผลต่อการปรับเปลี่ยนการทำงานของ cortical excitability ในลักษณะที่แตกต่างกัน
High-frequency stimulation มักใช้ในแนวทางที่ต้องการเพิ่ม cortical excitability เช่น การกระตุ้นบริเวณตำแหน่งสมองกลีบหน้าด้านซ้าย (Left DLPFC) ในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า โดยเฉพาะรายที่ไม่ตอบสนองต่อยา
Low-frequency stimulation มักใช้ในแนวทางที่ต้องการลด cortical excitability เช่น การกระตุ้นบริเวณตำแหน่งสมองกลีบหน้าด้านขวา (Right DLPFC) ในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า และโรควิตกกังวล
Patterned stimulation เช่น iTBS เป็นรูปแบบการกระตุ้นที่ออกแบบเป็น pattern เฉพาะ และสามารถใช้เวลาในการกระตุ้นต่อ session สั้นกว่าการกระตุ้นแบบ conventional protocols บางรูปแบบ
rTMS ของ Deymed มีให้เลือกหลากหลายรุ่น ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์การใช้งานและงบประมาณของผู้ใช้ โดยความถี่สูงสุดจะอยู่ที่ 100 เฮิรตซ์ โดยปล่อยพลังงานได้สูงสุดถึง 47 เปอร์เซ็นต์ของ Maximum Power Output ทำให้เพียงพอต่อความต้องการต่อผู้ใช้ที่ต้องผู้ป่วยต้องใช้เปอร์เซ็นต์ในการรักษาที่สูง รวมถึงเครื่องรองรับการกระตุ้นทั้งโหมด repetitive และ burst ทำให้สามารถรองรับการรักษาได้หลากหลายโรค
ข้อบ่งชี้ (Therapeutic Indications) ที่เครื่องบริษัท Deymed Diagnostics ได้รับการรับรองจาก The European Parliament and Council Regulation (EU) 2017/745 on Medical Devices (MDR) ได้แก่ดังนี้
· Major Depressive Disorder (MDD)
· Neuropathic Pain
· Post-traumatic stress disorder (PTSD)
· Obsessive-compulsive disorder (OCD)
· Nicotine craving
· Methamphetamine, amphetamine craving
· Drug addiction and behavioral addiction
· Schizophrenia – Auditory Hallucinations
· Schizophrenia – Negative symptoms
นอกจากนี้ยังได้รับการรับรองว่าสามารถใช้เพื่อกระตุ้นเส้นประสาทส่วนปลายและระบบประสาทส่วนกลางเพื่อวินิจฉัยหรือรักษาอีกด้วย อ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นี่ (ลิงค์ไปบทความที่ 2)
ใส่วิดีโอ https://www.youtube.com/watch?v=R6unsMRhAA8
rTMS แตกต่างจากการรักษาด้วยยาอย่างไร?
rTMS เป็นการรักษาที่มุ่งกระตุ้นบริเวณของสมองโดยตรงผ่านสนามแม่เหล็ก ขณะที่ยาทำงานผ่านระบบต่าง ๆ ของร่างกาย การเลือกวิธีการรักษาขึ้นอยู่กับภาวะของผู้ป่วย ประวัติการรักษา การตอบสนองต่อการรักษา และการประเมินของแพทย์
สำหรับผู้ป่วยบางราย rTMS อาจถูกพิจารณาเป็นทางเลือกเมื่อการรักษาด้วยวิธีมาตรฐานยังให้ผลไม่เพียงพอ หรือในกรณีที่แพทย์เห็นว่าเหมาะสมกับผู้ป่วยรายนั้น
จุดเด่นของ rTMS
การรักษาชนิดไม่รุกล้ำ (Non-Invasive)
rTMS เป็นการกระตุ้นสมองจากภายนอก โดยใช้หัวกระตุ้นวางบนบริเวณศีรษะที่ต้องการกระตุ้น
สามารถกำหนดตำแหน่งเป้าหมายได้
แพทย์สามารถเลือกตำแหน่งของสมองและกำหนด protocol ให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ในการรักษา โดยหัวกระตุ้นของ Deymed ไม่จำกัดจำนวนรอบการใช้งาน สามารถใช้งานต่อเนื่องได้ยาวนาน รวมถึงมีระบบระบายความร้อนด้วยของเหลว ทำให้ใช้งานได้ต่อเนื่องตลอดวัน
สามารถปรับพารามิเตอร์การกระตุ้นได้
ทั้งความแรง ความถี่ จำนวน pulse และรูปแบบการกระตุ้นสามารถกำหนดตาม protocol ที่เลือกใช้
เป็นการรักษาที่ผู้ป่วยยังคงรู้สึกตัว
โดยทั่วไปผู้ป่วยสามารถนั่งหรืออยู่ในท่าที่เหมาะสมระหว่างการรักษา และไม่จำเป็นต้องใช้การดมยาสลบเช่นเดียวกับหัตถการบางประเภท
Tags: TMS, rTMS, Transcranial Magnetic Stimulation, Repetitive โ Transcranial Magnetic Stimulation, โรคซึมเศร้า, โรคย้ำคิดย้ำทำ, วิตกกังวล, เครื่องมือแพทย์, จิตเวช, กายภาพ
Related Content
